วิกฤตสายการบิน

“ธุรกิจการบิน” ที่เคยเฟื่องฟูทั้งในแง่รายได้บริษัท และชีวิตที่เริดหรูของพนักงาน กำลังพลิกมาอยู่ในด้านของความยากลำบาก เพราะ “วิกฤตราคาน้ำมัน” เป็นตัวแปรสำคัญ หลังทำ “นิวไฮ” ทุบสถิติใหม่ทุกวัน จาก 40 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรลเมื่อปี 2548 ขึ้นมาเกือบ 150 เหรียญสหรัฐในเดือนกรกฎาคม 2551 พา “ธุรกิจสายการบิน” ที่มีน้ำมันเป็นต้นทุนหลักต้องซวนเซกันเป็นแถว

เป็นวิกฤตที่สายการบินต่างต้องเจอ หลายสายการบินทั้งสายการบินปกติ และสายการบินต้นทุนต่ำ (Low Cost Airline) ถ้าไม่ยกเลิกเส้นทาง ลดเที่ยวบิน และปลดพนักงาน

ภายในครึ่งปีแรก คนของธุรกิจสายการบินทั่วโลกตกงานไปแล้วนับหมื่นคน เกือบ 100 สายการบินทั่วโลกกำลังโคม่า และเฉพาะที่อเมริกาปิดตัวไปแล้วกว่า 20 สายการบิน ขณะเดียวกันผู้ถือหุ้นสายการบินที่เหลืออยู่ก็แทบอยากเทขายทิ้ง เพราะราคาดิ่งลงมาถึง 30-60%

เป็นการ “Landing” อย่างรวดเร็ว และไม่นิ่มนวลแม้แต่น้อย

ที่ประเทศไทยมีสภาพไม่ต่างจากประเทศอื่น และดูเหมือนอาการจะหนักยิ่งกว่า โดยเฉพาะ “การบินไทย” สายการบินแห่งชาติที่ก่อตั้งมาแล้ว 48 ปี

48 ปีที่ผ่านมา การบินไทยมีทั้งขาขึ้นและขาลง แต่ไม่มีสักช่วงที่รักษาเพดานบินในระดับที่ดี เพราะความ “เรื้อรัง”ในการบินไทย จาก “เหลือบ” เข้ามาคอรัปชั่น หารายได้จากทุกส่วนตั้งแต่มะนาวไปจนถึงเครื่องบิน ทำให้ ณ วันนี้ “การบินไทย” ที่เคยเป็นหน่วยงานความภูมิใจของคนไทยต้องย่ำแย่

“ความอ่อนแอ” ของการบินไทยสะท้อนให้เห็นเป็นอย่างดี จากกรณีล่าสุดคือการเปิดเส้นทางบิน “กรุงเทพ-นิวยอร์ก” เมื่อปี 2548 ทั้งที่ไม่เห็นจุดคุ้มทุน แต่เพราะรัฐบาลขณะนั้นต้องการซื้อเครื่องบินรวมเกือบ 2 หมื่นล้านบาท เวลาผ่านไป 3 ปี ขาดทุนนับหมื่นล้านบาท จนต้อง “หยุดบิน” พร้อมโละขายเครื่องบินแบบขาดทุน

การซื้อเครื่องบินเพื่อกรุงเทพ-นิวยอร์ก ไม่ใช่ครั้งแรกของประวัติศาสตร์การบินไทย แต่เป็นมาซ้ำๆ ทุกครั้งที่มีรัฐบาลใหม่ รัฐมนตรีใหม่ ประธานบอร์ด และดีดีใหม่ ที่เป็น “แก๊ง” เดียวกันมาร่วมกันจัดซื้อเครื่องบิน จนฝูงบินของการบินไทยมีเครื่องบินมากแบบ มากเครื่องยนต์ ทำให้มีต้นทุนเพิ่ม ทั้งอะไหล่ที่ต้องสำรองเพิ่ม นักบินที่ต้องมีพอๆ กับแบบเครื่องบิน และโรงซ่อมเฉพาะ คือการลงทุนถึงหลักพัน หลักหมื่นล้านบาท

ไม่เพียงแต่การ “กินเครื่องบิน” เท่านั้น แม้แต่ “โลโก้” การบินไทย ก็เอื้อประโยชน์สร้างคอมมิชชั่น อย่างโครงการ “อายตนะ” 1.4 หมื่นล้านบาท ลงทุนสีโลโก้ เปลี่ยนอุปกรณ์ในเครื่องบินตั้งแต่ช้อนส้อมไปจนถึงผ้าห่ม คือสิ่งที่การบินไทยละลายหายไปในอากาศ แคมเปญ “คุณคะ” ที่พยายามสร้างแบรนด์ขึ้นมาใหม่ในปี 2551 กลับยิ่งสะท้อนความย่ำแย่ในการบินไทย

ปัญหาการบินไทยที่ฝังตัวมานานจนไม่เหลือภูมิคุ้มกัน เมื่อเจอกับโรคแทรกที่รุนแรงอย่าง “ราคาน้ำมัน” การบินไทยจึงออกอาการโคม่าทันที จนคาดว่าในไตรมาสที่ 2 ของปี 2551 จะเห็นตัวเลขขาดทุนเกือบถึงหลักหมื่นล้านบาท หลังจาก 3 เดือนแรกของปี 2551 กำไรลดลงไปแล้ว 52% ต่างจาก “สิงคโปร์แอร์ไลน์ส” สายการบินคู่แข่งของการบินไทยมีกำไรเพิ่ม 40%

ล่าสุด การบินไทยถูกศาลอเมริกาและอียู ฟ้องเรื่องการ “ฮั้ว” ค่าธรรมเนียมแบบข้ามชาติ ที่เสี่ยงถูกปรับเป็นหมื่นล้านบาท

นี่คือความยากลำบากที่ “คน” ของการบินไทยต้องเผชิญ และ “นางฟ้า” อาชีพใฝ่ฝัน ต้องตกสวรรค์ เพราะรายได้ลดลง แถมยังต้องทำงานหนักกว่าเดิม “นักบิน” หลายคนต้องรอ Standby เพราะเที่ยวบินลดลง และคนอีกจำนวนหนึ่งเลือกยอมถูกจ้างออก

ภาวะนี้ “แจ่มศรี สุกโชติรัตน์” ที่ทำงานในการบินไทยมานานกว่า 30 ปี ยอมรับว่าความเจ็บปวดของการบินไทยวันนี้ คือพิษร้ายของระบบอุปถัมภ์ เด็กเส้น และการโกงกิน และถึงเวลาที่ต้องทบทวน และ “หยุด อวดดี”

ที่สำคัญไปกว่านั้น “เรืออากาศโทอภินันท์ สุมนะเศรณี” ดีดี ที่เติบโตมาจากนักบิน เป็นลูกหม้อที่เห็นความเป็นไปในสายการบินแห่งชาตินี้มานาน ให้สัมภาษณ์กับ POSITIONING ว่า “การปราบทุจริต” คือผลงานที่เขาคิดว่าทำได้ในช่วงที่เป็น “ดีดี” มา 3 ปี แม้ทุจริตยังไม่หมด แต่ก็คือการทำดีที่สุดแล้ว

วันนี้จากความอ่อนแอของ “การบินไทย” และวิกฤตน้ำมันที่ซ้ำเข้ามา จึงเป็นความท้าทายของคนที่ยังอยู่ในสายการบินแห่งชาตินี้ และหากยัง “ไม่เลิกโกง” ความคิดยัง “ไม่เปลี่ยน” ก็คงยากที่การบินไทยจะเทกออฟได้อีกครั้ง

ทางด้านของโลว์คอสต์แอร์ไลน์ ที่เคยเป็นดาวรุ่งของธุรกิจสายการบิน เมื่อเจอ “น้ำมันแพง” ก็กำลังพิสูจน์ให้เห็นว่าใครคือ “ผู้ที่จะรอด” ในธุรกิจนี้ เพราะสูตรการทำธุรกิจแบบเดิมอาจไม่เพียงพอ

“โลว์คอสต์แอร์ไลน์” เกิดได้ด้วย Positioning ที่ชัดเจน คือความเป็นสายการบินที่ราคาตั๋วถูก โดยลดต้นทุนทุกอย่าง ตั้งแต่การออกตั๋ว การจ้างพนักงานให้น้อยที่สุด ให้ลูกค้าจองทางอินเทอร์เน็ต ไม่เสิร์ฟอาหาร น้ำ และให้แย่งที่นั่งกันเอง

แต่เมื่อ “น้ำมัน” กลายเป็นค่าใช้จ่ายที่คุมไม่อยู่ เพราะตัดต้นทุนไม่ได้ “โลว์คอสต์แอร์ไลน์” จึงต้องเผชิญกับความท้าทายใหม่ ด้วยความพยายามที่จะลดค่าใช้จ่ายลงอีก และหารายได้เพิ่ม และอาจถึงขั้นอยู่รอดได้ยาก

กรณีของ “นกแอร์” อยู่ในสภาพปีกหักไปแล้วข้างหนึ่ง เพราะต้องหยุดบิน และลดเส้นทางไปแล้วเกือบ 50% ลดการใช้เครื่องบินจาก 9 เหลือ 3 ลำ ลดเงินเดือนตัวเองและพนักงาน เพิ่มอาชีพให้แอร์โฮสเตสไปขายประกัน แต่ยังไม่มีคำตอบว่าจะอยู่รอดได้แค่ไหน หากน้ำมันยังพุ่งสูงขึ้นไปอีก

ส่วน “วันทูโก” ของโอเรียนท์ไทยแอร์ไลน์ ที่ “แพ้ภัยตัวเอง” ด้วยการบริหารจัดการที่ซิกแซกจนถูกพักใบอนุญาตบิน เมื่อเจอวิกฤตน้ำมันจึงต้อง “เจ๊ง” และปลดพนักงานแล้วอย่างน้อย 500 คน ส่วนที่เหลืออีกกว่าครึ่ง ยังไม่รู้ชะตากรรม

ในต่างประเทศ ความสำเร็จและบินได้อย่างนุ่มนวลต้องยกให้ “เซาท์เวสต์ แอร์ไลนส์” ที่นอกจากการบริหารจัดการได้อย่างครบสูตรโลว์คอสต์แล้ว ยังสามารถวางแผนเรื่องการใช้น้ำมัน ด้วยการ “Hedge” ซื้อประกันความเสี่ยงราคาน้ำมัน ทั้งปริมาณการซื้อเกือบ 90% และซื้อล่วงหน้าถึง 3 ปี จึงไม่บาดเจ็บแม้แต่น้อย

ส่วนในไทย “ไทยแอร์เอเชีย” อาศัยความเป็นเครือข่าย “แอร์เอเชีย” ที่ Hedge น้ำมัน 100% แต่ไม่ได้ซื้อล่วงหน้านาน และจุดบินที่ครอบคลุมจากการขยายธุรกิจจากมาเลเซีย ไทย และอินโดนีเซีย ลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ “ไทยแอร์เอเชีย” จึงมีลุ้นมากที่สุด

ขณะที่สายการบิน “บูติก” อย่าง “บางกอกแอร์เวย์ส” สามารถวาง Positioning ตัวเองได้ชัดเจน จับลูกค้าระดับบน และนักท่องเที่ยวต่างชาติไฮเอนด์ได้อยู่หมัด ต่อยอดฐานธุรกิจเดิมที่แข็งแกร่ง คือการเป็นเจ้าของสนามบิน “สมุย” แต่กระนั้นก็ยังได้รับผลกระทบไม่น้อย จนกระทั่งประกาศปิดรูท กรุงเทพ-กระบี่ กรุงเทพ-เสิ่นเจิ้น และเตรียมปิดรูทบินที่ขาดทุนอย่าง กรุงเทพ-ฟูกูโอกะ เสียมเรียบ-ฮ่องกง สมุย-ฮ่องกง ที่แม้จะมีผู้โดยสารเต็มแทบทุกเที่ยวบิน แต่กลับไม่ Cover ต้นทุนที่มี ขณะเดียวกันรัดเข็มขัดด้วยการไม่รับพนักงานเพิ่ม

ณ ต้นเดือนสิงหาคม 2551 แม้ “ราคาน้ำมัน” มีแนวโน้มลดลง และนักคาดการณ์น้ำมันเริ่มออกมาพูดถึงระดับราคาต่ำกว่า 100 เหรียญต่อบาร์เรลบ้างแล้ว แต่ช่วงเลวร้ายกับราคาเกือบ 150 เหรียญต่อบาร์เรลในช่วงพฤษภาคม-มิถุนายนที่ผ่านมา ก็เพียงพอกระตุ้นเตือนให้ “ธุรกิจสายการบิน” รู้ว่า ต้องปรับตัว ระวัง และไม่ประมาท เพื่อให้เป็น “ตัวจริง” ที่เหลืออยู่ และไม่ต้องคอยบอกกับผู้โดยสารว่า “หยุดบินค่ะ” อีกต่อไป

Digital TV & Media

ทีประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช) มีมติ “ไม่ทบทวน” ตามที่ประวิทย์ มาลีนนท์ กรรมการบริหาร บริษัทบางกอกเอ็นเตอร์เทนเม้นท์ จำกัด หรือ ช่อง 3 ได้ยื่นหนังสือเพื่อขอทบทวนมติของ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์(กสท.) ที่กำหนดให้โครงข่ายทีวีดาวเทียม และเคเบิลทีวี ต้องยุติการออกอากาศช่อง 3 อนาล็อก ภายใน 15 วัน

ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ระบุว่า (วันที่ 15 ก.ย. 2557) มี 16 บริษัทผ่านการรับรองเป็นผู้ผลิตกล่องดิจิตอลทีวี แล้ว 16 ราย จากที่ยื่นมา 35 ราย

แบรนด์ที่ใช้สื่อโฆษณาสูงสุดในเดือนตุลาคม 2557 อันดับ 1 เป็นของ วาสลีน บอดี้ สกินแคร์ ด้วยงบซื้อโฆษณา 79 ล้านบาท อันดับ 2 เป็นของ แชมพู เคลียร์ ใช้งบไป 69 ล้านบาท แซงหน้าโตโยต้า ที่หล่นมาอยู่ในอันดับ 3 โดยโตโยต้ารถยนต์นั่ง ใช้งบไป 67 ล้านบาท

Consumer Insight

ผลวิจัยพฤติกรรมการซื้อสินค้าของผู้บริโภคชาวไทย ของบริษัท ดันน์ฮัมบี้ ล่าสุด พบว่า ผู้บริโภคชาวไทยหันมาซื้อสินค้าโดยใช้ปัจจัยด้านความสะดวกซื้อ และซื้อในแต่ละครั้งจะซื้อสินค้าจำนวนไม่มาก

มาดูกันว่า กลุ่มผู้บริโภครุ่นใหญ่ Generation Power ของไทย วัย 35- 59 ปี กันบ้าง และจากการศึกษาแบบเจาะลึกของ Y&R Thailand ค้นพบ 3 ค่านิยมเด่นของกลุ่มคนไทย ที่นักการตลาดต้องรู้

Insight

ท่ามกลางการแข่งขันของโลว์คอส แอร์ไลน์ในไทย สายการบิน “ไทยสมายล์” ได้วาง Positioning ตัวเองเป็นสายการบินแบบ “ไลท์ พรีเมี่ยม” ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างหว่างสายการบินแบบ Full Service และ Low Cost

จากโครงการ LINE ครีเอเทอร์มาร์เก็ต (LINE Creators Market) ที่ให้ผู้ใช้ทั่วไปสามารถส่งผลงานสติกเกอร์ของตนเองเพื่อขายเป็นสติกเกอร์ไลน์ โดยในช่วงเวลา 6 เดือนหลังจากเปิดตัวตั้งแต่วันที่ 8 เม.ย.– 7 พ.ย. 2557 ที่ผ่านมา มีรายได้ทะลุ 1,074 ล้านบาท

กลุ่ม Generation Y (Gen Y) เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่มีอิทธิพลสุดๆ ต่อตลาด เพราะมีขนาดใหญ่ คนกลุ่มนี้เกิดใน ค.ศ 1981-2000 โดยมีจำนวนประมาณ 19 ล้านคน หรือเกือบ 1 ใน 3 ของประเทศ ที่สำคัญรายได้ค่อนข้างสูงแม้จะอยู่ในวัยหนุ่มสาวอายุเพียง 15-34 ปี และยังมีอัตราการใช้จ่ายต่อรายได้ที่สูงที่สุดเมื่อเทียบกับคนเจเนอเรชั่นอื่นๆ

Strategic Move

นับเป็นการเปิดตัวอย่างเป็นทางการครั้งแรก หลังจากที่ กาเกา ทอล์ค (Kakao Talk) แอพแชต จากเกาหลี เข้ามาทดลองตลาดในไทยเมื่อ 2 เดือนที่ผ่านมา

แม้พฤติกรรมการดูภาพยนตร์ของคนไทยจะสูงขึ้นตามไลฟ์สไตล์คนเมืองก็ตาม แต่เมื่อเทียบอัตราการดูภาพยนตร์ของคนไทยต่อคนต่อปีแล้วมีเพียง 1 เรื่องเท่านั้น และโรงภาพยนตร์ในเมืองไทยยังมีอยู่แค่ 800 โรง

หลังจากประสบความสำเร็จในการ ปั้น 'เอเชียทีค ริเวอร์ฟร้อนท์' บนถนนเจริญกรุงไปแล้ว บริษัท ทีซีซี แลนด์ บริษัทอสังหาริมทรัพย์ ของ “เจ้าสัวเจริญ สิริวัฒนภักดี” มองเห็นโอกาสและช่องว่างของการสร้างแหล่งช้อปปิ้ง ที่เรียกว่า 'Community Shopping Center'

Social Media Club

YouTube เว็บไซต์วิดีโอออนไลน์ยอดนิยมของคนไทย ได้จัดอันดับคลิปวิดีโอที่ยอดนิยมมากที่สุดในปี 2014 โดยวัดผลจากยอดวิวสูงที่สุด โดยที่คอนเท้นต์ยอดนิยมส่วนใหญที่คนไทยคลิ๊กดูมากที่สุดยังคงเป็น “เพลง” “มิวสิควิดีโอ” มากที่สุด

ไตรมาสที่ 4 ก่อนย่างขึ้นศักราชใหม่ 2558 เหล่านักการตลาดบนโซเชียลมีเดียต่างได้รับข่าวร้ายว่าในเดือนมกราคม ปีหน้าเฟซบุ๊กจะดำเนินการปรับลดการมองเห็นโพสต์ในเพจธุรกิจ (Business Page) ลง ส่งผลให้บรรดาโพสต์ประเภทฮาร์ดเซลหรือเน้นขายของเกินเหตุ (Overly Promotional) จะถูกพบเห็นได้น้อยลงอีก

เหล่านักการตลาดต่างหันหาโซเชียลมีเดียอย่างเฟซบุ๊ก และ ทวิตเตอร์ในการเริ่มต้นสานความสัมพันธ์ และสนทนาแลกเปลี่ยนกับผู้บริโภคโดยให้ความสำคัญกับงานในส่วนนี้เพิ่มมากขึ้นเรื่องๆ ทั้งการทุ่มเทงบประมาณ และบุคลากร ทว่า ผลการศึกษาของบริษัทวิจัยฟอร์เรสเตอร์กลับชี้ให้เห็นว่า แบรนด์ทั้งหลายอาจเสียทั้งเงินและเวลาไปเปล่าๆ

Columnist

การแข่งขันในการตลาดปัจจุบัน ต้องมีระบบมาตรฐาน “คุณภาพ” “คุณธรรม” (Quality and Ethics)

รายการ “เดอะวอยซ์” มีองค์ประกอบมากมายที่ทำให้ประสบความสำเร็จ นับถึงวันนี้ มี 59 ประเทศทั่วโลกที่มีรายการนี้ออกฉายในประเทศของตน

กิจกรรมปกติของห้างต่างๆ ทั่วโลกคือ จัดเทศกาลชื่อแปลกๆ เพื่อมีเป้าหมายคือ ลดราคาสินค้าและชวนคนมาเดินห้างให้เยอะขึ้น แต่ไม่ว่าจะ Midnight Sales หรือ Clearance Sales ก็แล้ว ไม่มีห้างไหนในโลกที่วันเดียวจะสร้างยอดขายได้เป็นแสนล้านบาท!

Global Wrap

กิจกรรมปกติของห้างต่างๆ ทั่วโลกคือ จัดเทศกาลชื่อแปลกๆ เพื่อมีเป้าหมายคือ ลดราคาสินค้าและชวนคนมาเดินห้างให้เยอะขึ้น แต่ไม่ว่าจะ Midnight Sales หรือ Clearance Sales ก็แล้ว ไม่มีห้างไหนในโลกที่วันเดียวจะสร้างยอดขายได้เป็นแสนล้านบาท!

เมื่อสามปีก่อนผู้บริหารของบริษัทยักษ์แห่งหนึ่งถามผู้เขียนว่าเทคโนโลยีจะปฏิวัติวงการไหนอย่างรุนแรงที่สุด? คำตอบที่ไม่ต้องคิดก็คือ “การเงินและธนาคาร” ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ “สแควร์ (Square)” (ท่ีวันนี้ธนาคารไทยหลายค่ายก็ออกเครื่องรูดบัตรเครดิตด้วยมือถือแบบนี้ทั้งสิ้น)

ถึงแม้ชีวิตประจำวันและเนื้อหาข่าวของชาวไต้หวัน มักจะมีเรื่องของจีนแผ่นดินใหญ่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ และส่วนใหญ่มักจะเป็นในแง่ที่ไม่ค่อยระรื่นหูเท่าไหร่นัก แต่ในโลกแห่งอี-คอมเมิร์ซ ความสัมพันธ์ระหว่าง จีนและไต้หวัน ในสารบบของเถาเป่านั้นกำลังไปได้สวย!

Global Trend

ไอดีซี เผยตลาดแท็บเล็ตในปีนี้มีอัตราการเติบโตที่ต่ำกว่าเป้าอย่างเห็นได้ชัด มีการเติบโตเพียงแค่ 7.2% เท่านั้น เมื่อเทียบการเติบโตแบบปีต่อปี ลดลงจาก 52.5% ในปี 2013 ถือเป็นตัวเลขที่เยอะพอสมควร

การจัดอันดับแบรนด์ที่มีมูลค่าสูงสุดในโลก (Best Global Brand)ในปี 2014โดยบริษัทอินเตอร์แบรนด์ บริษัทที่ปรึกษาด้านการสร้างแบรนด์ระดับโลก ยังพบด้วยว่า แบรนด์ที่เข้ามาติดอันดับในปีนี้เป็นครั้งแรก ประกอบไปด้วย ดีเอชแอล (อันดับ 81) แลนด์โรเวอร์ (อันดับที่ 91) เฟดเด็กซ์ (อันดับที่ 92) หัวเหว่ย (อันดับที่ 94) และฮูโก้ บอส (อันดับที่ 97)

ผู้เขียนได้อ่านบทความธุรกิจของจีนทราบว่า 1 ใน 10 ของแบรนด์ในใจพนักงานออฟฟิศ อันดับหนึ่ง คือ “วีแชต (WeChat)” แอปฯ แชตสีเขียวที่คนจีนใช้กันทั้งประเทศ (มิใช่แบรนด์เครื่องดื่มใดๆ อีกต่อไป) ส่วนแบรนด์อื่นๆ ก็หนีไม่พ้นแบรนด์ระดับโลกอย่างแอ๊ปเปิ้ล ไนกี้ ฯลฯ และก็มีแบรนด์หนึ่งที่สะดุดตาผู้เขียนคือ “ชุ่นเฟิง (顺丰)” ซึ่งที่โลโก้มีตัวอักษรภาษาอังกฤษที่ว่า SF

People

บริษัท เสริมสุข จำกัด (มหาชน) ประกาศแต่งตั้ง “ปิย สมุทรโคจร” ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน เป็นต้นมา

หลังจาก เฟ้นหาบุคคลมานั่งเก้าอี้ กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัทอสมท จำกัด (มหาชน) มาแทน "เอนก เพิ่มวงศ์เสนีย์" ที่ยื่นลาออกไปเมื่อ 12 มิถุนายน 2557

Editorials

กองบรรณาธิการ Positioning
102/1 ชั้น 2 อาคารบ้านพระอาทิตย์
ถ.พระอาทิตย์
แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร
กรุงเทพฯ 10200
Email  :    positioningmag@gmail.com
Tel : 0-2629-4488 ext. 1241
Fax : 0-2629-4473

Positioning Team

บรรณาธิการ-Editor
ไพเราะ เลิศวิราม
Email  :   lertwiram@gmail.com

ผู้ช่วยบรรณาธิการ
วงศ์ชัย รัตนวิจิตรถาวร

Writer
นลินทิพย์ ภัคศรีกุลกำธร

Graphic Design
สมชาย พัวประเสริฐสุข

Web Programmer มยุรี กุลวงศ์

พิสูจน์อักษร-สมาชิก
วัลภา สุขใหญ่

PR News

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์
Email  :   pr.positioning@gmail.com

Advertising

ติดต่อฝ่ายขาย  
คุณเฉลิมพล(น็อต) ทิสาลี
Email : Dreamtheater_777@hotmail.com
Tel. : +66 (0) 2629-4488 ext. 1243
Mobile : +66 (0) 81486-0348