เวียดนาม : คู่แข่ง...ในอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของไทย

ความเติบโตอย่างต่อเนื่องในช่วงระยะที่ผ่านมาของอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ในขณะที่ผู้ผลิตต้องเผชิญภาวะการแข่งขันที่รุนแรงเนื่องจากราคาจำหน่ายได้ปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง และการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของเทคโนโลยี ทำให้ผู้ผลิตต่างก็เล็งหาแหล่งผลิตที่มีต้นทุนต่ำที่สุดตามนโยบาย global sourcing ทำให้เกิดการไหลเวียนของเงินลงทุนในการผลิตไปยังที่ต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยเอง ในฐานะที่เป็นฐานการผลิตที่สำคัญของสินค้าอิเล็กทรอนิกส์หลายชนิด ไม่ว่าจะฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ แผงวงจรไฟฟ้า วงจรพิมพ์ เครื่องรับโทรทัศน์ เครื่องปรับอากาศ ซึ่งอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์จัดว่าเป็นอุตสาหกรรมเรือธงที่นำรายได้จากการส่งออกเป็นสัดส่วนสูง และเป็นอุตสาหกรรมที่ไทยให้การส่งเสริมเพื่อขยายการผลิตและรองรับการลงทุนจากต่างประเทศมาโดยตลอด อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มประเทศอาเซียนซึ่งเป็นประเทศที่ได้รับความสนใจจากนักลงทุนต่างชาติ การแข่งขันของประเทศในกลุ่มอาเซียนเพื่อดึงดูดเงินลงทุนจากประเทศผู้ผลิตที่สำคัญอย่างสหรัฐ ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และจีน นั้นได้ทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น เวียดนาม เป็นประเทศที่ได้รับการจับตามองว่าจะเป็นแหล่งผลิตสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งในภูมิภาคอาเซียน หลังจากในระยะ 2-3 ปีที่ผ่านมา การขยายตัวของการลงทุนจากต่างประเทศของเวียดนามเพิ่มขึ้นอย่างมาก การขยายฐานผลิตที่สำคัญของบริษัทผู้ผลิตสินค้าชั้นนำของญี่ปุ่น เช่น โซนี่ แคนนอน มิตซูชิตะ เข้าไปในเวียดนามและล่าสุดการลงทุนของอินเทลเพื่อสร้างโรงงานผลิตชิปคอมพิวเตอร์มูลค่ากว่า 600 ล้านเหรียญสหรัฐในเวียดนามยิ่งทำให้เวียดนามได้รับความสนใจมากยิ่งขึ้น

เวียดนาม : ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรม
ความร้อนแรงของเวียดนามเริ่มขึ้นเมื่อเวียดนามเปิดประเทศ เวียดนามเริ่มเปิดประเทศในปี 1992 ด้วยการฟื้นความสัมพันธ์กับมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอย่างสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และญี่ปุ่น โดยเฉพาะกับสหรัฐอเมริกานั้น มีภาวะการค้าที่ขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก การเปิดประเทศทำให้เวียดนามกลายเป็นแหล่งที่บริษัทข้ามชาติจำนวนมากให้ความสนใจ อย่างไรก็ตาม ความไม่พร้อมทางด้านระบบสาธารณูปโภค ปัญหาคอร์รัปชั่น และระบบกฎหมาย ที่ยังไม่สามารถรองรับความซับซ้อนของธุรกรรมข้ามชาติได้ ทำให้บรรดานักลงทุนต้องทบทวนการลงทุนในเวียดนาม อย่างไรก็ตามในช่วง 10 กว่าปีที่ผ่านมา เวียดนามได้ปรับปรุงประเทศในด้านสาธารณูปโภคพื้นฐาน ระบบโครงสร้าง และกฎหมาย ที่เป็นอุปสรรคต่อการลงทุน จนทำให้สามารถขยายเงินลงทุนจากต่างประเทศหรือ FDI (Foreign Direct Investment) สูงขึ้นเป็น 5,800 ล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2005 ขยายตัวขึ้นประมาณร้อยละ 178 จากปี 2004 ที่ผ่านมา

สัดส่วนการลงทุนโดยจากต่างประเทศ (FDI) ในกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในเวียดนามจะมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 5-6 ของการลงทุนรวมจากต่างประเทศทั้งหมด หรือประมาณ 500 ล้านเหรียญสหรัฐในปี 2005 เพิ่มขึ้นจาก 120 ล้านเหรียญสหรัฐในปี 2004 หรือเพิ่มขึ้นประมาณกว่า 4 เท่าตัว แม้ว่าจะเป็นเม็ดเงินลงทุนไม่มากนักแต่ก็มีอัตราการเติบโตที่น่าจับตามองเป็นอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ เช่น ไทย มีโครงการที่ได้รับการอนุมัติส่งเสริมการลงทุนในกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในปี 2005 คิดเป็นมูลค่าประมาณ 2,150 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงประมาณร้อยละ 5.2 จากปี 2004

เวียนดนาม : เป้าหมายส่งออกเครื่องใช้ไฟฟ้าฯ 7,000 ล้านเหรียญในปี 2010
สำหรับอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในปัจจุบันแม้ว่าจะยังมีสัดส่วนการส่งออกไม่สูงเท่ากับสินค้าชนิดอื่นๆ แต่ก็เป็นสินค้าที่รัฐบาลเวียดนามให้การสนับสนุนและผลักดันให้เป็นสินค้าหลักในการส่งเสริมการลงทุนและส่งออก การลงทุนในอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามเริ่มคึกคักขึ้นอย่างเห็นได้ชัดจากการขยายการลงทุนของบริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ขนาดใหญ่ของญี่ปุ่น เช่น Sony Corporation, Matsushita Electric, JVC และ Toshiba ร่วมลงทุนกับรัฐวิสาหกิจของเวียดนามในช่วงปี 1995 ผลิตสินค้าเพื่อจำหน่ายในประเทศเวียดนามเอง ได้แก่ เครื่องรับโทรทัศน์ นอกจากนี้ในช่วงปี 2000 ยังมีบริษัทจากเกาหลีใต้ เช่น Samsung และ LG บริษัท TCL ซึ่งเป็นผู้ผลิตเครื่องใช้รายใหญ่จากจีน ได้ขยายการลงทุนผลิตสินค้าเพื่อส่งออกไปจำหน่ายในตลาดโลกด้วย ผู้ผลิตจากญี่ปุ่นนั้นส่วนใหญ่จะเน้นการผลิตเพื่อจำหน่ายในประเทศและทดแทนการนำเข้าแต่ก็ต้องมาพบกับอุปสรรคในการลงทุนเนื่องจากติดกฎเกณฑ์ข้อบังคับสัดส่วนของวัตถุดิบในประเทศที่จะต้องใช้ในกระบวนการผลิต ภาษีนำเข้าที่อยู่ในเกณฑ์สูง ซึ่งเป็นอุปสรรคในการส่งออก และทำให้ความสามารถในการทำกำไรลดลง นอกจากนี้ในปี 2001 รัฐบาลเวียดนามได้กำหนดหลักเกณฑ์การใช้วัตถุดิบในประเทศและภาษีนำเข้าขึ้นใหม่ซึ่งเพื่อกระตุ้นและคุ้มครองอุตสาหกรรมสนับสนุนในประเทศ ยิ่งทำให้เพิ่มความตึงเครียดให้กับการดำเนินงานของบริษัทญี่ปุ่นมากยิ่งขึ้น
ในเวียดนาม การผลิตสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน หรือ White Goods เช่น ตู้เย็น และ เครื่องซักผ้า ผลิตโดยผู้ผลิตจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ เช่น Sanyo, Toshiba, LG และ Samsung มีเพียง ผู้ผลิตไม่กี่รายเท่านั้นที่สามารถผลิตโดยใช้วัตถุดิบในประเทศจำนวนมากและผลิตขนาดเพื่อการส่งออกได้ ส่วนผู้ผลิตรายอื่นๆ ถูกจำกัดโดยขนาดของตลาดที่ค่อนข้างเล็กและความไม่พร้อมของอุตสาหกรรมสนับสนุนอื่นๆ ทำให้การผลิตยังต้องพึ่งพาการนำเข้าชิ้นส่วนจากต่างประเทศเข้ามาประกอบเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย อย่างไรก็ตามในปัจจุบันยังไม่มีผู้ผลิตรายใหญ่จากต่างประเทศรายใดที่ผลิตเครื่องปรับอากาศ ไมโครเวฟ เครื่องดูดฝุ่น หม้อหุงข้าว เครื่องทำน้ำร้อน และเตาแก็ส ในเวียดนาม
นอกจากนี้ยังไม่มีบริษัทผู้ผลิตรายใหญ่ที่ผลิตผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อจำหน่ายในประเทศนอกจากการประกอบเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลจากเอกชนและภาครัฐเท่านั้น แม้ว่าในช่วงปี 2001 บริษัท Cannon ได้ลงทุนในเวียดนามประมาณ 110 ล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อตั้งโรงงานผลิตพรินเตอร์ ในขณะที่ บริษัท Fujitsu ลงทุนกว่า 200 ล้านเหรียญสหรัฐ และจ้างแรงงานกว่า 3,200 คน ในการผลิตแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ และล่าสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2006 ที่ผ่านมา Intel Corp. ได้ตกลงที่จะทุ่มเงินลงทุน 605 ล้านเหรียญสหรัฐ และคาดว่าจะสร้างงานกว่า 1,200 ตำแหน่งในขั้นต้น แม้ว่ากระแสการลงทุนผลิตชิ้นคอมพิวเตอร์จะมีการลงทุนในจีนค่อนข้างมากแต่การที่ผู้ผลิตสินค้าเหล่านี้ได้กระจายความเสี่ยงของการลงทุนแทนที่จะมีการกระจุกตัวของการลงทุนภายในจีนเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะญี่ปุ่นที่ยังมีปัญหาความขัดแย้งทางประวัติศาสตร์กับจีน ทำให้เวียดนามได้รับการคาดหมายว่าอาจจะเป็นแหล่งรองรับการลงทุนจากต่างประเทศในอาเซียนที่มีต้นทุนทางด้านแรงงานในระดับต่ำและเป็นที่น่าสนใจในระดับเดียวกับจีน

การลงทุนจากต่างประเทศเพื่อการผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามมีมูลค่าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีผลทำให้เวียดนามสามารถขยายการส่งออกสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ได้ จากเดิมที่เน้นการผลิตเพื่อบริโภคภายในประเทศเท่านั้น มูลค่าของการส่งออกเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามเพิ่มขึ้นจาก 782 ล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2000 เป็น 2,300 ล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2005 หรือเพิ่มขึ้นประมาณ 3 เท่าตัว นอกจากนี้เวียดนามยังตั้งเป้าหมายว่าจะสามารถขยายการส่งออกได้เพิ่มขึ้นเป็น 7,000 ล้านเหรียญสหรัฐในปี 2010 หากเวียดนามทำได้ตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์จะกลายเป็นสินค้าส่งออกที่มีมูลค่าสูงเป็นอันดับ 3 ของเวียดนาม โดยมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 11.8 รองลงมาจากสิ่งทอและรองเท้า

อย่างไรก็ตามแม้ว่าการส่งออกสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามจะเพิ่มขึ้นมาก แต่เวียดนามก็ยังเป็นประเทศขาดดุลการค้าในกลุ่มสินค้านี้อยู่ด้วย หรือมีมูลค่านำเข้ามากกว่าส่งออก โดยมีแนวโน้มนำเข้าเพิ่มขึ้นมากตามความต้องการใช้งานในประเทศ โดยเฉพาะในสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ มูลค่านำเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามในปี 2005 มีมูลค่าประมาณ 1,695 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 26.25 จากปี 2004 ที่ผ่านมา ขาดดุลการค้าประมาณ 253 ล้านเหรียญสหรัฐ

ปัจจัยบวก : ส่งเสริมการขยายตัวของอุตสาหกรรม
การที่จะทำให้เวียนดนามก้าวขึ้นมาเป็นแหล่งผลิตและส่งออกเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่สำคัญในระดับภูมิภาคนั้นเป็นผลต่อเนื่องมาจากการย้ายฐานการลงทุนของบริษัทข้ามชาติหรือผู้ผลิตรายใหญ่ของโลกเข้าไปในเวียดนามมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้เวียดนามได้รับการจัดอันดับว่าเป็นประเทศที่น่าลงทุนเป็นอันดับ 4 ของเอเชีย รองจาก จีน อินเดีย และ ไทย เนื่องจากนักลงทุนต่างเล็งเห็นปัจจัยบวกที่เวียดนามกำลังดำเนินอยู่เมื่อเทียบกับประเทศแหล่งลงทุนอื่นๆ ดังนี้
1. การเติบโตของเศรษฐกิจในประเทศที่อยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง แม้ว่าในช่วงที่ประเทศอื่นๆ จะต้องเผชิญกับปัญหาภาวะเศรษฐกิจตกต่ำจากวิกฤตการณ์ทางการเงินไปทั่วมุกภูมิภาคแต่เวียดนามยังสามารถขยายอัตราการเติบโตของเศรษฐกิจได้อย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2005 นั้นเวียดนามมีอัตราการขยายตัวสูงของ GDP สูงถึงร้อยละ 8.4 และคาดว่าเศรษฐกิจเวียดนามจะขยายตัวประมาณร้อยละ 7.6-8.0 ในปี 2549 แม้ว่าชะลอตัวลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับอัตราเติบโตร้อยละ 8.4 ในปี 2548 แต่ก็นับว่าเป็นอัตราเติบโตทางเศรษฐกิจที่สูงกว่าประเทศอื่นๆ ในกลุ่มอาเซียน
2. จำนวนประชากรในวัยแรงงานจำนวนมากและมีอัตราค่าจ้างไม่สูงมากนัก เมื่อเทียบกับประเทศอื่นในอาเซียน เช่น ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ที่เป็นฐานการผลิตสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่สำคัญในอาเซียนปัจจุบัน ทำให้เวียดนามมีความได้เปรียบ ทั้งนี้ปัจจุบันเวียดนามมีประชากรประมาณ 84 ล้านคน และมีประชากรในวัยแรงงาน (อายุ 15-60 ปี) ประมาณ 53 ล้านคน หรือประมาณร้อยละ 63 ของประชากรทั้งประเทศ ทั้งนี้ทางการเวียดนามส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาอังกฤษให้แก่ประชาชน เพื่อเป็นปัจจัยเสริมในการติดต่อธุรกิจการค้ากับต่างชาติให้คล่องตัวยิ่งขึ้น นอกจากนี้ในด้านอัตราค่าจ้างแรงงาน เวียดนามดึงดูดการลงทุนด้วยค่าจ้างแรงงานที่อยู่ในระดับต่ำทั้งในแรงงานระดับด้อยฝีมือ (Unskilled Labor) และ ค่าจ้างแรงงานที่ฝีมือ (Skilled Labor) ซึ่งต่ำกว่าประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค ซึ่งอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ต้องการแรงงานที่มีคุณภาพค่อนข้างดี
3. ตลาดในประเทศขนาดใหญ่และมีโอกาสที่จะเติบโตได้ดี ทั้งนี้จำนวนประชากรที่ค่อนข้างมาก ในขณะที่อัตราการครอบครองสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในเวียดนามยังอยู่ในระดับต่ำ เช่น เครื่องรับโทรทัศน์ เวียดนามมีสัดส่วนการถือครองโทรทัศน์เพียงร้อยละ 40 ต่อครัวเรือนทั้งประเทศเท่านั้น อัตราครอบครองคอมพิวเตอร์เพียงร้อยละ 1 ของจำนวนประชากร และอัตราการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ร้อยละ 3.4 ของจำนวนประชากรเท่านั้น ทำให้มีศักยภาพที่จะเติบโตเพิ่มขึ้นได้อีกมาก
4. การรวมกลุ่มทางการค้า และการร่วมเป็นสมาชิก WTO เวียดนามกำลังจะตกลงเปิดเสรีการค้าแบบทวิภาคีกับสหรัฐ ซึ่งทำให้นักลงทุนต่างเล็งเห็นประโยชน์จากการเปิดเสรีทางการค้านี้เพื่อการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐได้เพิ่มขึ้น ทั้งนี้เวียดนามและสหรัฐมีความสัมพันธ์ในลักษณะที่พิเศษกว่าประเทศอื่นๆ ที่ทำให้สหรัฐต้องพิจารณาเวียดนามในฐานะคู่ค้าที่มีความสำคัญในอันดับต้นๆ นอกจากนี้เวียดนามยังเตรียมจะเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก (WTO) ภายในสิ้นปีนี้ จะช่วยให้บทบาทของเวียดนามในเวทีโลกโดดเด่นขึ้นเป็นผลดีต่อการค้าและโอกาสทางการลงทุนที่จะได้รับการยอมรับจากตลาดโลกเพิ่มขึ้น
5. การมีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์และราคาที่ดินอยู่ในเกณฑ์ต่ำ โดยเฉพาะการมีแหล่งน้ำมันดิบธรรมชาติจำนวนมาก นอกจากนี้การที่เวียดนามประกาศสร้างโรงกลั่นน้ำมันแห่งแรกของประเทศ ยิ่งทำให้ต้นทุนทางด้านพลังงานของเวียดนามต่ำในสายตาของนักลงทุน ในท่ามกลางสถานการณ์ของราคาน้ำมันในตลาดโลกเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งทำให้ต้นทุนการขนส่งเพิ่มสูงขึ้นไปด้วยการมองหาแหล่งลงทุนที่มีต้นทุนต่ำยิ่งทำให้เวียดนามกลายเป็นประเทศที่อยู่ในความสนใจเป็นอันดับต้นๆ นอกจากนี้ราคาที่ดินในเวียดนามยังอยู่ในเกณฑ์ต่ำเมื่อเทียบประเทศอื่น เช่น ไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย
6. การปรับปรุงกฎระเบียบทางการค้า การลงทุนและการให้สิทธิประโยชน์ทางการค้า โดยเฉพาะการยกเว้นภาษีนำเข้าวัตถุดิบและเครื่องจักรในเขตอุตสาหกรรมส่งออก (Export Processing Zone : EPZ) การลดขั้นตอนที่เป็นอุปสรรคทางการค้า เช่น ขั้นตอนศุลกากร, การขอคืนภาษี และการให้สิทธิประโยชน์งดเว้นภาษีเงินได้กิจการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน เช่นเดียวกับประเทศอื่นๆ ในอาเซียน
ปัจจัยลบ : กระทบการขยายตัวของอุตสาหกรรม
แม้ว่าเวียดนามจะเป็นแหล่งลงทุนที่ได้รับความสนใจในอันดับต้นๆ และมีแนวโน้มการเติบโตที่ดี แต่สำหรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แล้ว เวียดนามยังมีปัญหาและอุปสรรคอยู่ในหลายประเด็นดังนี้
- ด้านการส่งเสริมอุตสาหกรรม แม้เวียดนามจะมีการจัดทำแผนปฎิรูปการผลิตและอุตสาหกรรม แต่ยังไม่มีแผนที่เป็นการส่งเสริมอุตสาหกรรมเฉพาะสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจัดว่าเป็นสิ่งจำเป็นที่จะช่วยผลักดันและเป็นแนวทางให้กับนักลงทุนได้ทราบถึงแนวโน้มของอุตสาหกรรมนี้ในประเทศ นอกจากนี้เวียดนามยังไม่มีหน่วยงานกลางหรือที่จะเป็นตัวเชื่อมระหว่างภาคเอกชนและภาครัฐ ในการเชื่อมต่อเทคโนโลยี ประสานงานระหว่างกัน
- ด้านโครงสร้างพื้นฐาน ทั้งทางด้านการขนส่งและโดยเฉพาะอย่างยิ่งระบบไฟฟ้า ที่สำคัญต่อการผลิตสินค้า เวียดนามยังขาดความพร้อมในด้านโลจิสติกส์ ทั้งทางด้านทางบก ทางน้ำและทางอากาศ ที่จะเป็นตัวเชื่อมระหว่างการผลิตและการส่งออก นอกจากนี้การขาดแคลนโรงผลิตไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพเพื่อป้อนให้กับโรงงานยังอยู่ในระดับคุณภาพที่ไม่ดีนัก ส่งผลกระทบต่อภาวะการผลิตของอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อม ส่วนในกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่หรือ International Firm นั้น สามารถผลิตไฟฟ้าใช้เองในหน่วยงานได้แต่ก็มีต้นทุนที่สูงกว่าการลงทุนสาธาณะของรัฐบาลกลาง
- ด้านบุคลากร แม้เวียดนามจะมีประชากรในวัยแรงงานจำนวนมากและมีการศึกษาค่อนข้างดี แต่ยังขาดความชำนาญในด้านการผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เนื่องจากยังมีการผลิตจำนวนไม่มากและยังไม่สามารถผลิตแรงงานทักษะป้อนได้ทันกับความต้องการและการขยายตัวของอุตสาหกรรม
- ด้านอุตสาหกรรมสนับสนุนภายในประเทศ เวียดนามยังขาดอุตสาหกรรมสนับสนุนต่อเนื่องในประเทศ ทั้งนี้อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เพิ่งจะเริ่มเข้ามามีบทบาทที่สำคัญต่อเศรษฐกิจของเวียดนาม ทำให้การพัฒนาด้านอุตสาหกรรมสนับสนุนในประเทศยังไม่สามารถพัฒนาได้ทัน

สรุปและข้อคิดเห็น
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มีความเห็นว่า ความร้อนแรงของการเติบโตของอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในเวียดนามนั้นเป็นสิ่งที่ไทยเองไม่สามารถมองข้ามได้ แม้ว่าในปัจจุบันไทยจะมีจำนวนเงินลงทุนจากต่างประเทศในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้สูงกว่าเวียดนามถึง 5 เท่า มีเม็ดเงินในด้านการส่งออกสูงกว่า 20-30 เท่า มีประสบการณ์ในการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยาวนานกว่า มีศักยภาพที่ดีกว่าในปัจจุบัน แต่สำหรับการผลิตสินค้าในประเทศไทยนั้นกลับมีแนวโน้มของต้นทุนที่สูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นค่าจ้างแรงงานที่ปรับตัวสูงขึ้น ต้นทุนทางด้านพลังงานที่สูงในขณะที่ไทยเองมีแหล่งพลังงานที่ไม่เพียงพอต้องนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศเพื่อมาบริโภค ทำให้ต้นทุนทางด้านพลังงานขึ้นกับราคาตลาดโลกที่ปรับตัวเพิ่มขึ้นอยู่ตลอดเวลา ปัญหาพื้นฐานของอุตสาหกรรมที่ยังดำเนินไปต่อเนื่องทั้งในเรื่องของอุตสาหกรรมต้นน้ำที่ยังไม่ได้รับการพัฒนา ความพร้อมของบุคลากรทักษะสูง ที่จะทำให้ไทยหลีกเลี่ยงการแข่งขันกับการผลิตสินค้าที่มี value added ในระดับต่ำ สิ่งเหล่านี้ทำให้ไทยต้องระมัดระวังว่าเวียดนามอาจจะก้าวขึ้นมาเป็นแหล่งลงทุนที่สำคัญสำหรับอุตสาหกรรมนี้ นอกจากนี้การที่บริษัทชั้นนำของโลกอย่างอินเทล เข้าไปเปิดฐานการลงทุนในเวียดนามนั้น แม้ว่าจะยังมีมูลค่าน้อย แต่ก็เป็นที่ได้รับความสนใจไม่น้อยจากนักลงทุนทั่วโลก นอกจากนี้การที่เวียดนามกำลังก้าวเข้าสู่สมาชิกภาพขององค์การการค้าโลก และกำลังเร่งปรับปรุงตัวเองให้ทันสมัยด้วยงบประมาณกว่า 1 พันล้านเหรียญสหรัฐเพื่อพัฒนาระบบการขนส่ง และสนามบิน นั่นหมายความว่า เวียดนามกำลังจะกลายเป็นแหล่งผลิตสินค้าราคาถูกที่มีศักยภาพเพียงพอที่จะแข่งขันกับนานาประเทศได้อย่างน่าจับตามอง

PR Sectors: 

Consumer Insight

เทเลนอร์ รีเสิร์ช บริษัทวิจัยภายใต้เทเลนอร์กรุ๊ป พบว่า ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตที่เป็นคนหนุ่มสาวในไทยและมาเลเซีย นิยมใช้โทรศัพท์มือถือในการเชื่อมต่อที่หลากหลาย โดยเปิดรับและใช้บริการใหม่ๆ บนโทรศัพท์มือถือเร็วกว่ากลุ่มคนรุ่นเดียวกันในประเทศแถบสแกนดิเนเวีย

เมื่อไอจี หรืออินสตราแกรมของเหล่าดารา นักร้องคนดัง ได้กลายเป็นนิยมของแม่ค้าใช้ฝากร้าน เพราะเกือบ 30% ของคนทั่วไป เคยซื้อสินค้าจากร้านค้าพวกนี้มาแล้ว

บริษัทวิจัย ไอดีซี เอเชียแปซิก ได้คาดการณ์ตลาดคอมพิวเตอร์ PC ในเอเชียแปชิฟิก (ไม่รวมประเทศญี่ปุ่น) ในไตรมาส 2 ยังคงเติบโต 2% จากไตรมาสที่ 1 แต่ลดลง 10% เมื่อเทียบกับไตรมาสที่ 2 ปี 2013 โดยที่มียอดขายรวม 24.3 ล้านเครื่อง นับว่าเป็นยอดที่สูงกว่าที่ IDC คาดการณ์ไว้เล็กน้อย

Insight

ในที่สุด กสทช. ยอมปล่อย ช่อง 3 อนาล็อก ออกอากาศ ผ่านทีวีดาวเทียม และเคเบิลทีวีได้ อ้าง ประกาศ คสช. ฉบับที่ 27/2557

ยุคนี้ ขายเครื่องสำอางค์อย่างเดียวไม่ได้แล้ว แต่ต้องให้ลูกค้ามีประสบการณ์ร่วมกับแบรนด์ด้วย ทำให้ “ยูทิป” แบรนด์เครื่องสำอางของวัยรุ่น ของค่ายโอสถสภา ที่สามารถ Modernize brand ปรับเปลี่ยนจาก“น้ำยาอุทัยทิพย์” แบรนด์เก่าแก่ มาสู่แบรนด์เครื่องสำอางเจาะใจวัยรุ่นระดับมัธยมอย่างเห็นผลมาแล้ว

บริหารงานโดย บริษัท ดรีมเฮาส์ (ประเทศไทย) จำกัด มีสัดส่วนผู้ถือหุ้นหลัก 3 กลุ่ม ได้แก่
 1. กลุ่มสุวรรณกรุ้ป เจ้าของโครงการคอมมูนิตี้มอลล์ The Cercle ดูแลภาพรวมธุรกิจรีเทล
 2. คุณระพีพรรณ เหลืองอร่ามรัตน์ หรือคุณหรีด เซเลบริตี้ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร ดูแลเรื่องเมนูอาหาร และพัฒนาสูตรอาหาร
 3. กลุ่ม Zhake บริษัททางด้านการตลาด ดูแลทางด้านการตลาดและประชาสัมพันธ์

Strategic Move

นอกจากจะต้องเร่งมือพัฒนา“คอนเท้นท์” เพื่อดึงดูดคนดูแล้ว เรื่องของโฆษณาและประชาสัมพันธ์สำหรับดิจิตอลทีวีก็เป็นเรื่องจำเป็น ล่าสุด “นิวทีวี” ดิจิตอลทีวีของค่ายเดลินิวส์ ดำเนินงานภายใต้บริษัท ดีเอ็น บรอดคาสท์ จำกัด จึงเปิดตัว สติกเกอร์ไลน์ New Boyz (นิวบอยซ์)

แคมเปญชวนบริจาคเงินสุดไวรัลบนโลกออนไลน์ #IceBucketChallengeTH แพร่ขยายเข้าไทยแล้ว โดย 2 ซีอีโอค่ายมือถือของไทย John Eddy Abdullah CEO dtac ตามติดๆ มาด้วยสมชัย เลิศสุทธิวงศ์ CEO AIS ก็รับคำท้าเช่นกัน

สินค้าหรือบริการยุคนี้ หากต้องการสร้างการรับรู้ให้ถึงกลุ่มคนได้รวดเร็ว การเลือกใช้ ดารา หรือ คนดังมาเป็น “แบรนด์แอมบาสเดอร์” หรือ พรีเซนเตอร์ มาเป็นตัวแทนให้กับแบรนด์ยังเป็นหนึ่งในกลยุทธการตลาดยอดนิยมเสมอมา

Social Media Club

หลังจากที่ไลน์ได้เปิดตัวโครงการครีเอเทอร์ มาร์เก็ตตั้งแต่เดือนเมษายน และได้จำหน่ายสติ๊กเกอร์อย่างเป็นทางการเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ล่าสุดไลน์ได้เปิดเผยยอดขายสติ๊กเกอร์ช่วง 3 เดือนแรกนับตั้งแต่วันที่ 8 พฤษภาคม ถึง 7 สิงหาคม 2557 วางขายแล้วทั้งหมดกว่า 10,000 เซ็ต (ณ วันที่ 19 สิงหาคม) ทำรายได้โดยรวมกว่า 1.23 พันล้านเยน (ราว 381 ล้านบาท)

สติกเกอร์ปกติอาจธรรมดาไปแล้ว ถึงคิวสติกเกอร์ดุ๊กดิ๊กได้ เอไอเอส ชิงเปิดให้โหลด สติกเกอร์ “อุ่นใจ ดุ๊กดิ๊ก” หรือ Animate Sticker ในวันพรุ่งนี้ (อังคาร 19 สิงหาคม 57)

ถึงแม้การแข่งขันฟุตบอลโลก 2014 จบลงไปแล้ว แต่ในแง่ของการตลาด World Cup 2014 ยังเป็นสมรภูมิที่เต็มเปี่ยมไปด้วยสีสันมากมายควรค่าแก่การศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแวดวงการตลาดออนไลน์ ที่เป็นหนึ่งในเครื่องมือการตลาดที่มีความน่าสนใจอย่างมากในยุคนี้เพราะสามารถตอบสนองกระแสในสังคมได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสมกับอีเว้นท์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่ง

Columnist

ธุรกิจสมัยปัจจุบัน ทุกวันนี้เน้นประเด็นในการสร้าง Brand ของสินค้า ไม่ว่าในประเทศและต่างประเทศ แทบจะเกือบทุกธุรกิจ อาจจะต้องแบ่งงบประมาณในการสร้าง Brand ด้วย

ภูมิทัศน์สื่อ (media landscape) วันนี้เปลี่ยนไปมาก เพราะการเกิดขึ้นของสื่อใหม่ (new media) อย่างอินเทอร์เน็ต หรือ สื่อสังคมออนไลน์ (social media) ทำให้สื่อมวลชน หรือสื่อยุคเก่าต้องปรับตัวในการทำงานและการสื่อสารเพื่อเข้าถึงมวลชนในลักษณะที่ต้องเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างมาก

ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา ชื่อของแบรนด์เสื้อผ้าหรู “ Burberry” ตกเป็นข่าวดังทั้งในและนอกวงการแฟชั่น นั่นก็เพราะว่าแบรนด์ได้งัดลากกลุยุทธ์ทางการตลาด โฆษณา ประชาสัมพันธ์ที่ผสมผสานระหว่างเทคโนโลยีชั้นสูง เพื่อให้แบรนด์เข้าถึงลูกค้าหลากวัยที่มีไลฟ์สไตล์เหมือนกัน คือ พิศมัยความไฮเทคนั่นเอง

Global Wrap

เมื่อสามปีก่อนผู้บริหารของบริษัทยักษ์แห่งหนึ่งถามผู้เขียนว่าเทคโนโลยีจะปฏิวัติวงการไหนอย่างรุนแรงที่สุด? คำตอบที่ไม่ต้องคิดก็คือ “การเงินและธนาคาร” ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ “สแควร์ (Square)” (ท่ีวันนี้ธนาคารไทยหลายค่ายก็ออกเครื่องรูดบัตรเครดิตด้วยมือถือแบบนี้ทั้งสิ้น)

ถึงแม้ชีวิตประจำวันและเนื้อหาข่าวของชาวไต้หวัน มักจะมีเรื่องของจีนแผ่นดินใหญ่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ และส่วนใหญ่มักจะเป็นในแง่ที่ไม่ค่อยระรื่นหูเท่าไหร่นัก แต่ในโลกแห่งอี-คอมเมิร์ซ ความสัมพันธ์ระหว่าง จีนและไต้หวัน ในสารบบของเถาเป่านั้นกำลังไปได้สวย!

หลังจากเคยสร้างปรากฎการณ์ “เป็ดเหลืองฟีเวอร์” ใน 13 เมือง จาก 9 ประเทศ ตั้งแต่ปี 2007 และล่าสุดก็ถึงคราวที่คนไต้หวันจะได้ยลโฉมความน่ารักของน้องเป็ดยักษ์ตัวนี้บ้าง โดยตั้งแต่เดือนกันยายนจนถึงสิ้นปี 2013 “เป็ดเหลืองขนาดใหญ่ที่สุดในโลก” ก็ได้ถูกจองตัวเป็นพระเอกในสื่อต่างๆ ของไต้หวันเป็นที่เรียบร้อย

Global Trend

เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าอากาศร้อนๆ ต้องคู่กับเครื่องดื่มเย็น ส่วนใหญ่ที่เห็นการแข่งขันแรงๆ ในเมืองไทย เป็นแค่โปรโมชั่นกระตุ้นยอดขายเพียงเท่านั้น แต่ในต่างประเทศการทำแคมเปญครอบคลุมไปถึงสื่ออื่นๆ ด้วย และสื่อนอกบ้านก็เป็นที่นิยมในการทำแคมเปญเช่นกัน

Snicker เป็นอีกแบรนด์หนึ่งที่หลายคนจับตามองเป็นพิเศษ เวลาออกแคญอะไรใหม่ๆ ว่าแคมเปญนั้นจะสร้างแต่กระแสอย่างเดียว จนลืมคำนึงถึงกระแสสังคมที่ตามมาหรือแปล่า จึงทำให้แบรนด์มีภาพที่ติดลบในสายตาของผู้บริโภคบางกลุ่มอยู่บ้าง

ผู้อ่านไม่ได้ตาฝาดไปหรอก “โค้ก” หรือว่า Coca Cola แบรนด์น้ำดำที่พวกเราคุ้นเคยกันนี่แหละ กำลังจะผลิตยาทาเล็บออกมาขายจริงๆ โดยงานนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง Coca Cola กับ OPI ( Odontorium Products Inc.,) แบรนด์ผู้เชี่ยวชาญด้านยาทาเล็บ ผลิตยาทาเล็บที่ได้รับแรงบันดาลใจในการออกแบบสีจากไลน์เครื่องดื่มของโค้ก

People

เป็นที่คุ้นตาคุ้นตาดีกันอยู่แล้วสำหรับ "สมชัย เลิศสุทธิวงศ์" ซีอีโอ วัย 52 ปี คนล่าสุดของบริษัทแอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด หรือ เอไอเอส

วัชร วัชรพล ผู้บริหารรุ่นที่ 3 ของ "ไทยรัฐ" ก้าวขึ้นคุมบังเหียน “ไทยรัฐทีวี” ที่ถือเป็นก้าวสำคัญของหนังสือพิมพ์หัวสีรายใหญ่กระโดดลงมาเล่นธุรกิจทีวีเต็มตัว

เมื่อ รวิศ หาญอุตสาหะ ทายาทรุ่นที่สามของศรีจันทร์สหโอสถ ตัดสินใจรีแบรนด์ “ผงหอมศรีจันทร์” ผลิตภัณฑ์อายุ 60 ปี ให้กลับมามีชีวิตชีวา เข้าถึงคนรุ่นใหม่ เส้นทางตลาดของสินค้าเก่าแก่ก็เริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง

Editorials

กองบรรณาธิการ Positioning
102/1 ชั้น 2 อาคารบ้านพระอาทิตย์
ถ.พระอาทิตย์
แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร
กรุงเทพฯ 10200
Email  :    positioningmag@gmail.com
Tel : 0-2629-4488 ext. 1241
Fax : 0-2629-4473

PR News

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์
Email  :   pr.positioning@gmail.com

Advertising

ติดต่อฝ่ายขาย  
คุณเฉลิมพล(น็อต) ทิสาลี
Email : Dreamtheater_777@hotmail.com
Tel. : +66 (0) 2629-4488 ext. 1243
Mobile : +66 (0) 81486-0348

Subscription

ติดต่อฝ่ายสมาชิก
คุณวัลลภา สุขใหญ่
Tel. : 0-2629-4488 ext. 1241
Fax : 0-2629-4488