5 มาตรการแก้ปัญหาราคาน้ำมันแพง: บรรเทาได้ในระยะสั้น...แต่โจทย์ระยะยาวยังคงรอการแก้ไข

เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2552 ที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ ใน 5 มาตรการเพื่อบรรเทาปัญหาราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้นให้แก่ประชาชน ของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติที่เสนอไว้ ดังนี้

ลดอัตราการเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงส่วนของดีเซล B2 ควบคู่ไปกับการลดอัตราการเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนอนุรักษ์พลังงาน โดยลดอัตราการเก็บเงินเข้ากองทุนอนุรักษ์พลังงานของน้ำมันเบนซินลง 0.50 บาท/ ลิตร และน้ำมันดีเซลลง 0.70 บาท/ ลิตร เพื่อให้ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลลดลง 0.75 บาท/ ลิตร พร้อมทั้งปรับลดอัตราเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ ในส่วนของน้ำมันดีเซลลง 1.17 บาท/ ลิตร จาก 1.70 บาท/ ลิตร เหลือเพียง 0.53 บาท/ ลิตร เพื่อทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลลดลง 1.25 บาท/ ลิตร ซึ่งเมื่อรวมเงินเข้าทั้งสองกองทุนฯ ดังกล่าว จะทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลลดลงเท่ากับ 2 บาท/ ลิตร นอกจากนี้ ยังปรับอัตราชดเชยสำหรับน้ำมันดีเซล B5 อีก 0.58 บาท/ ลิตร จากที่ชดเชย 0.23 บาท/ ลิตร เป็น 0.81 บาท/ ลิตร เพื่อทำให้ส่วนต่างของราคาน้ำมันดีเซล B5 กับ B2 ต่างกัน 1.20 บาท/ ลิตร และทำให้ราคาขายปลีกลดลง 0.40 บาท/ ลิตร เพื่อเป็นการจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาใช้น้ำมันดีเซล B5 เพิ่มมากขึ้น และจูงใจให้ผู้ผลิตทำการผลิตมากขึ้น จากค่าการตลาดที่สูงกว่าน้ำมันดีเซล

ขยายเวลาในการตรึงราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือก๊าซหุงต้ม (LPG) ออกไปอีก 1 ปี ให้สิ้นสุดวันที่ 31 ก.ค. 2553
ขยายเวลาในการตรึงราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับรถยนต์ (NGV) ออกไปอีก 1 ปี ให้สิ้นสุดวันที่ 31 ก.ค. 2553
สนับสนุนโครงการเปลี่ยนแท็กซี่เป็น NGV ให้ได้ 30,000 คัน ภายใน 4 เดือน คิดเป็นวงเงินรวมประมาณ 1,200 ล้านบาท
ตรึงค่าไฟฟ้าผันแปรอัตโนมัติ (เอฟที) ระดับ 92.55 สตางค์/ หน่วย เป็นระยะเวลา 1 ปี ถึงเดือนสิงหาคม 2553

ลดเงินเรียกเก็บเข้ากองทุนฯ... ทางเลือกอันดับแรกของการแก้ปัญหาราคาน้ำมันแพง
จะเห็นได้ว่า มาตรการปรับลดเงินเรียกเก็บเข้ากองทุนน้ำมันฯ มักเป็นทางเลือกอันดับแรกๆ ของการแก้ไขปัญหา ดังจะเห็นได้จาก 5 มาตรการเพื่อบรรเทาปัญหาราคาน้ำมันเพิ่มสูงขึ้นของรัฐบาล เนื่องจากกองทุนน้ำมันมีวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งเพื่อเป็นกลไกของรัฐในการป้องกันการขาดแคลนเชื้อเพลิง และใช้ในการรักษาระดับขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศในกรณีที่ราคาตลาดโลกเพิ่มสูงขึ้น เพื่อช่วยเหลือประชาชนให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด ทั้งนี้ ณ วันที่ 7 สิงหาคม 2552 กองทุนน้ำมันฯ มีฐานะกองทุนสุทธิอยู่ที่ 16,843 ล้านบาท โดยเมื่อรัฐบาลประกาศให้มีการปรับลดอัตราเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ สำหรับน้ำมันดีเซลลง เพื่อทำให้ราคาขายปลีกลดลงนั้น คาดว่าจะทำให้กองทุนน้ำมันฯ มีรายรับลดลงประมาณ 856 ล้านบาท/ เดือน ขณะที่การปรับลดอัตราชดเชยสำหรับน้ำมันดีเซล B5 ลง จะเป็นการจูงใจผู้ผลิตน้ำมันให้ทำการผลิตมากขึ้น เนื่องจากมีค่าการตลาดสูงกว่าน้ำมันดีเซลตามนโยบายส่งเสริมพลังงานทดแทนนั้น จะทำให้กองทุนน้ำมันฯ มีรายรับลดลงประมาณ 421 ล้านบาท/ เดือน ดังนั้น จากผลของการปรับลดอัตราการเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ สำหรับน้ำมันดีเซล และอัตราชดเชยสำหรับน้ำมันดีเซล B5 ที่ลดลงนั้น จะทำให้กองทุนน้ำมันฯ มีภาระที่ต้องแบกรับรวมในส่วนนี้ประมาณ 1,277 ล้านบาท/ เดือน

ในขณะเดียวกัน เพื่อทำให้กองทุนน้ำมันฯ ยังคงมีเสถียรภาพ รัฐบาลจึงปรับเพิ่มอัตราการเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ ในส่วนของน้ำมันเบนซิน 95 และ 91 เพิ่มอีก 0.50 บาท/ ลิตร แต่การปรับเพิ่มดังกล่าวจะไม่มีผลทำให้ราคาขายปลีกน้ำมันเบนซินเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากใช้วิธีการยกเลิกการจัดเก็บเงินเข้ากองทุนอนุรักษ์พลังงานลงควบคู่กันไป ทำให้สามารถช่วยลดภาระของกองทุนน้ำมันฯ ลงประมาณ 123 ล้านบาท/ เดือน จึงเท่ากับว่าภาระที่กองทุนน้ำมันฯ ยังต้องแบกรับไว้จากการอุดหนุนราคาน้ำมันดีเซลนั้นลดลงเหลือ 1,154 ล้านบาท/ เดือน ทั้งนี้ จาก 5 มาตรการดังกล่าวที่รัฐบาลนำออกมาใช้นี้ คาดว่าจะส่งผลให้กองทุนน้ำมันมีรายรับลดลงรวมทั้งสิ้นประมาณ 2,494 ล้านบาท/ เดือน โดยจากเดิมที่มีเงินสดหมุนเวียนอยู่ประมาณเดือนละ 3,104 ล้านบาท จะเหลือเพียงประมาณเดือนละ 610 ล้านบาท สำหรับสถานะของกองทุนอนุรักษ์พลังงานขณะนี้มีรายได้สุทธิประมาณ 7,500 ล้านบาท ซึ่งเป็นเงินที่สะสมไว้สำหรับโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้า แต่ทั้งนี้ คาดว่าในอนาคตอันใกล้รัฐบาลอาจมีการพิจารณาโยกย้ายเงินสะสมของกองทุนอนุรักษ์พลังงานในส่วนนี้ไปไว้ในกองทุนน้ำมันฯ เพื่อใช้ตรึงราคาน้ำมันดีเซล หากราคาน้ำมันยังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น

อุดหนุนราคาก๊าซรถยนต์... คาดว่าจะทำให้ความต้องการใช้ในช่วงครึ่งปีหลังเพิ่มสูงขึ้น
เมื่อราคาน้ำมันเพิ่มสูงขึ้น เป็นเรื่องปกติที่ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือก๊าซหุงต้ม (LPG) และก๊าซธรรมชาติสำหรับรถยนต์ (NGV) ในภาคการขนส่งของประเทศจะเพิ่มสูงขึ้นเช่นเดียวกัน ดังตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในปี 2551 ซึ่งราคาน้ำมันปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นมาก ทำให้ความต้องการใช้ก๊าซ LPG ทั้งหมดในประเทศเท่ากับ 4.6 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ถึงร้อยละ 17.5 โดยเป็นการใช้ในภาคขนส่งคิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 16.8 หรือมีปริมาณการใช้เพิ่มขึ้นจากปี 2550 ถึงร้อยละ 35.6 ขณะที่ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ NGV เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 213.74 จากปี 2550

การอุดหนุนราคาก๊าซรถยนต์ จึงเป็นวิธีการหนึ่งที่รัฐบาลนำมาใช้เพื่อบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนจากราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้นให้แก่ประชาชน โดยการตรึงราคาก๊าซธรรมชาติสำหรับรถยนต์ (NGV) ที่ 8.50 บาท/ กิโลกรัม และราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ที่ 18.13 บาท/ กิโลกรัม ต่อไปอีกถึงเดือนกรกฎาคม ปี 2553 ซึ่งเป็นที่แน่นอนว่ามาตรการเช่นนี้จะได้รับการตอบรับจากประชาชนเป็นอย่างดี เพราะทำให้ไม่ต้องเสียค่าก๊าซแพงขึ้น แต่จากผลของการอุดหนุนราคาก๊าซรถยนต์ดังกล่าว จะทำให้กองทุนน้ำมันฯ และบริษัทผู้นำเข้าก๊าซ LPG มีภาระต้องแบกรับจากการชดเชยการนำเข้าก๊าซ LPG ต่อไปอีก 1 ปี ซึ่งคิดเป็นมูลค่ากว่า 740 ล้านบาท/ เดือน เนื่องจากราคาขายปลีกก๊าซ LPG ในประเทศ ณ ปัจจุบันมีราคาเท่ากับ 18.13 บาท/ กิโลกรัม ขณะที่ต้นทุนการนำเข้ามีราคาเท่ากับ 25.73 บาท/ กิโลกรัม ดังนั้น หากราคาน้ำมันสำเร็จรูปยังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่ราคาก๊าซ LPG ที่จำหน่ายภายในประเทศถูกตรึงไว้ให้คงที่ จะยิ่งทำให้ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ LPG ในประเทศเพิ่มสูงขึ้น อาจทำให้ปริมาณก๊าซที่ผลิตได้ในประเทศมีไม่เพียงพอ นอกจากนี้ ในอนาคตหากราคาก๊าซ LPG ที่จำหน่ายในตลาดโลก มีการปรับตัวเพิ่มขึ้นตามราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกที่เพิ่มสูงขึ้นแล้ว ภาระที่จะต้องแบกรับก็ย่อมจะเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย ขณะที่ในส่วนของมาตรการตรึงราคาก๊าซ NGV ไว้ที่ 8.50 บาท/ กิโลกรัม อีก 1 ปี จะทำให้กองทุนน้ำมันฯ ต้องมีภาระในการชดเชยราคาขายปลีกก๊าซ NGV ที่ต่ำกว่าต้นทุนที่แท้จริง อีกกว่า 300 ล้านบาท/ เดือน

ทั้งนี้ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ LPG และ NGV ในภาคการขนส่งของไทยในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2552 นี้ น่าจะมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตามการขยับตัวของราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก หลังจากที่ในช่วงครึ่งปีแรก ก๊าซ LPG มีปริมาณความต้องการใช้เพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 1.2 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน เนื่องจากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวลดลง อย่างไรก็ตาม คาดว่าปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ LPG ในช่วงครึ่งปีหลัง คงไม่สูงเท่ากับในปี 2551 เนื่องจากคาดว่าราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกคงไม่ปรับตัวไปสูงเกินกว่า 100 เหรียญสหรัฐฯ/ บาร์เรล เนื่องจากปริมาณความต้องการใช้น้ำมันของหลายประเทศยังไม่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนตามภาวะการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศ ขณะที่ปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ NGV ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2552 เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 128.76 เนื่องจากมีสถานีบริการเพิ่มขึ้นเป็น 331 แห่ง (ข้อมูลเดือนมิถุนายน 2552) จากเดิมที่มีอยู่ 303 แห่งในช่วงสิ้นปี 2551 โดยจำนวนรถที่มีการติดตั้งก๊าซ NGV เพิ่มขึ้นเป็น 140,054 คัน ในขณะที่คาดว่าปริมาณความต้องการใช้ก๊าซ NGV ในช่วงครึ่งปีหลัง น่าจะมีแนวโน้มขยับตัวเพิ่มสูงขึ้นอีกจากผลกระทบของราคาน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น

การพัฒนาโลจิสติกส์และส่งเสริมพลังงานทดแทนให้เกิดขึ้น... คือโจทย์ระยะยาวของรัฐบาล
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย
เห็นว่า 5 มาตรการเพื่อบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นให้แก่ประชาชนของรัฐบาล ในขณะที่เศรษฐกิจของประเทศยังเปราะบาง และไม่สามารถฟื้นตัวกลับเข้าสู่ภาวะปกติได้นั้น ถือว่ามีความเหมาะสม เนื่องจากเป็นการสะท้อนถึงความเป็นจริงตามภาวะเศรษฐกิจของประเทศ และต้องการช่วยให้เศรษฐกิจของประเทศสามารถฟื้นตัวได้ อย่างไรก็ตาม มีประเด็นข้อสังเกต ดังนี้

คงต้องยอมรับว่าการแก้ปัญหาด้วยมาตรการต่างๆ เหล่านี้ ถือเป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเท่านั้น เพราะหากเมื่อใดที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกขยับตัวขึ้นไปสูงกว่า 80 เหรียญสหรัฐฯ/ บาร์เรล ก็อาจจะทำให้ราคาน้ำมันดีเซลที่จำหน่ายภายในประเทศสูงกว่าระดับ 30 บาท/ ลิตร ได้ ซึ่งเมื่อถึงเวลานั้นรัฐบาลก็คงจะต้องตัดสินใจว่าจะดำเนินการเช่นใดเพื่อบรรเทาปัญหา ทั้งนี้ ด้วยทางเลือกที่เหลืออยู่ รัฐบาลคงจะเผชิญกับการตัดสินใจที่ยากลำบากขึ้น โดยเฉพาะการแก้ปัญหาที่จำเป็นต้องใช้เงินอุดหนุนจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เนื่องจากผลของ 5 มาตรการที่รัฐบาลเพิ่งนำออกมาใช้นี้ จะทำให้กองทุนน้ำมันฯ มีรายรับลดลงประมาณ 2,494 ล้านบาท/ เดือน จากเดิมที่มีเงินสดหมุนเวียนอยู่ประมาณเดือนละ 3,104 ล้านบาท/ เดือน จึงมีเงินสดหมุนเวียนเหลือเพียง 610 ล้านบาท/ เดือนเท่านั้น ดังนั้น หากราคาน้ำมันเพิ่มสูงขึ้นไปต่อเนื่อง ขณะที่สถานะของกองทุนน้ำมันฯ เริ่มอยู่ในภาวะตึงตัว หากรัฐบาลเลือกที่จะพึ่งเงินจากกองทุนน้ำมันฯ มาช่วยแบกรับภาระไว้อีก ถึงครานั้นอาจทำให้ฐานะของกองทุนน้ำมันฯ เข้าสู่ภาวะติดลบ จนอาจต้องกู้เงินเพื่อนำมาชดเชยราคาน้ำมัน ดังเช่นที่เคยเกิดขึ้นในช่วงปี 2547-2548 ซึ่งกระทรวงพลังงานต้องกู้ยืมเงินจากธนาคารหรือสถาบันการเงิน ด้วยวิธีเบิกเงินเกินบัญชี โดยให้กระทรวงการคลังเป็นผู้ค้ำประกัน

สำหรับมาตรการปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ำมันนั้น คาดว่าน่าจะเป็นทางเลือกสุดท้ายที่รัฐบาลอาจเลือกนำมาใช้ หลังจาก 5 มาตรการที่ประกาศใช้ในขณะนี้ เริ่มไม่ได้ผล ในกรณีที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกยังคงพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และทำให้กองทุนน้ำมันฯ มีภาระต้องแบกรับมากจนทำให้สถานะกองทุนน้ำมันฯ เข้าสู่ภาวะติดลบอีกครั้ง ซึ่งเมื่อถึงจุดนั้นรัฐบาลอาจมีการพิจารณาปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ำมัน อย่างไรก็ตาม เหตุผลที่ทำให้การพิจารณาปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ำมันไม่น่าถูกหยิบยกมาเป็นทางเลือกแรกๆ ของการแก้ปัญหาราคาน้ำมันแพง ทั้งที่บางฝ่ายตั้งคำถามว่าอัตราภาษีที่เรียกเก็บเพิ่มขึ้นในปัจจุบันอยู่ในระดับที่สูงเกินไปหรือไม่นั้น คำตอบน่าจะอยู่ที่ว่า น้ำมันจัดเป็นสินค้าที่ก่อให้เกิดมลภาวะและส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจหากไม่ควบคุมให้เกิดการใช้อย่างประหยัด ดังนั้น การจัดเก็บภาษีในอัตราที่สูง จะเป็นการกระตุ้นเตือนให้ประชาชนลดปริมาณการใช้น้ำมันลง อีกทั้งรายได้จากการจัดเก็บภาษีดังกล่าว นอกจากจะสามารถนำไปใช้ในการส่งเสริมโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาพลังงาน หรือเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตในอุตสาหกรรมพลังงานทดแทนภายในประเทศให้เกิดขึ้นแล้ว ยังนำไปใช้จ่ายในโครงการขนาดใหญ่ของรัฐอีกหลายโครงการ ด้วยเหตุนี้ จึงคาดว่าการปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตน้ำมันลง น่าจะเป็นทางเลือกท้ายสุดที่รัฐบาลจะนำมาใช้ หลังจากที่กองทุนน้ำมันประสบภาวะขาดทุนแล้ว ขณะที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกยังคงปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจะตัดสินใจลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันหรือไม่นั้น ยังคงขึ้นอยู่กับการพิจารณาความเหมาะสม โดยเฉพาะด้านนโยบายภาษีและฐานะการคลังของรัฐบาล

นอกจากนี้ โจทย์ระยะยาวที่รอการแก้ปัญหาจากรัฐบาล คือ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับระบบโลจิสติกส์ และการส่งเสริมพลังงานทดแทนให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งจากนโยบาย “ปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2555” ของรัฐบาล ไม่ว่าจะเป็นโครงการถนนปลอดฝุ่น และโครงการรถไฟฟ้า ฯลฯ นั้น กว่าจะสามารถเริ่มดำเนินโครงการได้ คงอยู่ราวๆ ประมาณปี 2553 ขณะที่โครงการต่างๆ จะสามารถดำเนินการแล้วเสร็จได้คงต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งนับจากเริ่มดำเนินการ เช่นเดียวกันกับการพัฒนาพลังงานทดแทนตามแผนพลังงานทดแทน 15 ปี ของรัฐบาล ที่ยังต้องใช้เวลาอีกระยะกว่าที่จะดำเนินการและเห็นผลได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า การพัฒนาระบบโลจิสติกส์และการดำเนินการตามแผนพลังงานทดแทนของรัฐบาลเหล่านี้ เป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้เศรษฐกิจไทยลดการพึ่งพิงการใช้น้ำมันและเพิ่มประสิทธิภาพแก่ต้นทุนภาคขนส่งของประเทศ ซึ่งรัฐบาลควรเร่งดำเนินการโดยเร็ว

สรุป
แม้ว่าการแก้ปัญหาความเดือดร้อนจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นให้แก่ประชาชน โดยการออก 5 มาตรการเพื่อทำให้ราคาจำหน่ายน้ำมันสำเร็จรูปหน้าสถานีบริการ โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลซึ่งมีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศลดลงได้นั้น เป็นการตัดสินใจที่มีความเหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจของประเทศซึ่งการฟื้นตัวยังคงเปราะบาง แต่หากพิจารณาถึงการแก้ปัญหาด้านพลังงานของประเทศในระยะยาวแล้วจะพบว่า มาตรการต่างๆ เหล่านี้ของรัฐบาล จะเห็นได้ว่าเป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เนื่องจากรัฐบาลคงจะเห็นว่า เศรษฐกิจของประเทศยังอยู่ในภาวะที่อ่อนแอ จึงจำเป็นต้องออกมาตรการพยุงราคาพลังงานดังกล่าว อย่างไรก็ตาม หากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวสูงขึ้นไปอีก เช่นไปที่ระดับ 80-90 เหรียญสหรัฐฯ/ บาร์เรล หรือสูงกว่านี้ คาดว่ารัฐบาลคงจะต้องเผชิญกับการตัดสินใจที่ยากลำบากขึ้น โดยเฉพาะในประเด็นที่ว่า จะยังคงเดินหน้าอุดหนุนราคาพลังงานต่อไปอีกหรือไม่ เพียงใด และจะอุดหนุนโดยใช้แหล่งเงินจากที่ใด เนื่องจากอาจจะส่งผลกระทบต่อฐานะการคลังของรัฐบาลค่อนข้างมาก

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า เพื่อเป็นการแก้ปัญหาวิกฤติราคาน้ำมันของประเทศในระยะยาว โจทย์ใหญ่ที่รอการดำเนินการจากรัฐบาลอยู่ ควบคู่ไปกับการออกมาตรการบรรเทาปัญหาราคาน้ำมันเฉพาะหน้าในขณะนี้ คือ การเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของระบบโลจิสติกส์ ภายใต้โครงการไทยเข้มแข็ง รวมทั้งการพัฒนาโครงการพลังงานทดแทนต่างๆ ตามแผนการพัฒนาพลังงานทดแทน 15 ปี ให้สามารถเกิดขึ้นโดยเร็ว ซึ่งเชื่อว่าหากโครงการต่างๆ เหล่านี้สามารถดำเนินการได้จนแล้วเสร็จสมบูรณ์ จะสามารถช่วยลดต้นทุนการขนส่งของประเทศ และลดการพึ่งพาการใช้น้ำมันดีเซลในการขนส่งได้ ถึงแม้ว่าอาจจำเป็นต้องใช้เวลาในการดำเนินการอีกระยะหนึ่งก็ตาม ทั้งนี้ ในส่วนของการดำเนินมาตรการระยะสั้นเพื่อบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นให้แก่ประชาชนของรัฐบาลนั้น คาดว่ารัฐบาลจะสามารถลดระดับการอุดหนุนราคาพลังงานลงได้ก็ต่อเมื่อ เศรษฐกิจของประเทศกลับเข้าสู่ภาวะปกติ หรืออย่างน้อยก็จะต้องมีทิศทางที่ดีขึ้นมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งเมื่อถึงเวลานั้นจริง การพิจารณาปรับโครงสร้างการกำหนดราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้มีความเหมาะสมกับทิศทางการใช้พลังงานอย่างประหยัดของประเทศคงจะเป็นเรื่องสำคัญต่อไปที่รัฐบาลจะต้องตัดสินใจดำเนินการต่อไป

Consumer Insight

บริษัท นีลเส็น ได้รายงานผลการซื้อสื่อโฆษณาระหว่างเดือนมกราคม-มิถุนายน 2557 พบว่า ยอดซื้อสื่อทีวี วิทยุ หนังสือพิมพ์ แมกกาซีน โรงภาพยนตร์ สื่อนอกบ้าน สื่อในห้างสรรพสินค้า รวมทั้งสื่ออินเทอร์เน็ต มีมูลค่ารวม 49.738 ล้านบาท โดยเมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2556 พบว่า ติดลบ 9.38%

บริษัท PwC Consulting (ประเทศไทย) คาดการใช้จ่ายผ่านสื่อและบันเทิงของไทยในปี 2561 จะมีสูงกว่า 4.3 แสนล้านบาท ขณะที่อุตสาหกรรมสื่อและบันเทิง 5 ปีข้างหน้าเติบโตเฉลี่ย 7.3% ต่อปี แซงหน้าตลาดสหรัฐ-ยุโรปและอัตราการเติบโตเฉลี่ยทั่วโลก ผลมาจากการขยายตัวของธุรกิจโฆษณาออนไลน์ การใช้งานเคเบิ้ลทีวี และการเข้าถึงอินเตอร์เน็ตที่เพิ่มสูงขึ้น

ที่ กรุงเทพฯ วันที่ 25 มิถุนายน 2557 ไอดีซีได้เปิดเผยรายงานสถานการณ์ตลาดโทรศัพท์มือถือในประเทศไทยล่าสุด ซึ่งพบว่าระดับราคาของสมาร์ทโฟนที่ลดต่ำลงประกอบกับแรงผลักจากผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ ได้กระตุ้นความนิยมในสินค้าสมาร์ทโฟนจนมียอดจัดส่งสูงกว่าฟีเจอร์โฟนเป็นครั้งแรก

Insight

นอกจาก “สติกเกอร์” ที่ถือเป็นหนึ่ง “อาวุธ” ให้กับ “ไลน์” กลายเป็นแชตแอปพลิเคชั่นที่สามารถครองความนิยมในตลาดไทยได้แล้ว “เกม” ถือเป็นอีกหนึ่งใน “เกมกลยุทธ์” ทางธุรกิจของไลน์ที่ต้องจับตา

รู้หรือไม่ว่า โลโก้ของแบรนด์ที่พบเห็นในปัจจุบันนั้น มีนัยยะอะไรซ่อนอยู่บ้าง โดยสิ่งที่ปรากฏในโลโก้นั้นเป็นได้ทั้งที่มาของแบรนด์ หรือเชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของแบรนด์เลยก็ได้ มาดู 12 โลโก้ ที่มีใจความอะไรแฝงอยู่

ธุรกิจเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง น้องหมา และแมว ใครว่าเล่นๆ ตัวเลขทะลุ “หมื่นล้านบาท” ไปแล้ว และยังเติบโตเพิ่มขึ้นทุกปี ไม่น้อยกว่า 10-20%

Strategic Move

โฆษณาประเภทบีบคั้นอารมณ์ เรียกน้ำตาจากคนดูยังเป็นที่นิยมเสมอ คราวนี้เป็นทีวีซีล่าสุดของ แลนด์ แอนด์เฮาส์ ที่ออกทีวีซีชุดล่าสุด ใช้ชื่อว่า “ปาก…ไม่ตรงกับใจ by Land and Houses": เวอร์ชั่น "เพราะรัก"

หลังจากที่แบรนด์รังนก เลือกใช้ “แนวคู่รัก” มาเป็น “แบรนด์ เลิฟ แอมบาสเดอร์” ต่อเนื่องมาหลายปี เริ่มตั้งแต่ปี 2542 แพท-สุธาสินี พุทธินันท์ และสามี มาร์ค-แกรี่ โรดดิเกส อ้อม-พิยะดา และ จนมาถึงคู่ของ แอ๊ฟ และสงกรานต์ เตชะณรงค์

ต้องนับเป็นการปรับตัวของแบรนด์กาแฟชื่อดัง ที่ต้องรับมือกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป เมื่อผู้บริโภคยุคนี้หันมาดื่มกาแฟสดกันมากขึ้น จนกลายเป็นยุคบูมร้านกาแฟสดที่เปิดสาขากันทั่วเมือง ทั้งแบรนด์ดังระดับพรีเมียม ไปจนถึงร้านกาแฟสดริมทางที่มีให้เลือกดื่มหลากหลายได้ตลอดเวลา ส่งผลมูลค่าของตลาดกาแฟสดเพิ่มขึ้นทุกปี

Social Media Club

เทศกาลประกวดโฆษณา Cannes Lions International Festival of Creativity 2014 ที่นอกจากคัดเลือกงานโฆษณาที่โดดเด่นในรอบปี คานส์ ไลอ้อนส์ยังเป็นเวทีที่ชี้นำเทรนด์ของงานโฆษณาและการตลาดในช่วงนั้นๆ

วาตานาเบ นาโอโตโม และ แดซอก คิม สองดีไซน์เนอร์ จากบริษัทเนเวอร์ไลน์ ประเทศญีปุ่น ให้คำแนะนำแก่นักออกแบบชาวไทย ในการออกแบบ "สติ๊กเกอร์ไลน์" "ว่า" สติ๊กเกอร์ของคนไทยพยายามทำเป็น Global มากเกินไป ทำให้ไม่มีเอกลักษณ์ เพราะในตลาดใหญ่มีคาแร็คเตอร์ดังๆ อยู่แล้ว ทำให้สู้คาแร็คเตอร์เหล่านั้นยาก

ไลน์ ประเทศไทย อัพเดทตัวเลขรายได้ และจำนวนสติกเกอร์ จากการขายบน ครีเอเตอร์มาร์เก็ต (Creators Market) แพลตฟอร์มที่ไลน์ให้ผู้ใช้สามารถขายสติกเกอร์ ที่ผ่านการคัดเลือกจากไลน์วางขายใน LINE Store (เว็บขายสติกเกอร์และไอเทมเกม) ซึ่งผู้ขายจะได้รับส่วนแบ่ง 50%

Columnist

ธุรกิจสมัยปัจจุบัน ทุกวันนี้เน้นประเด็นในการสร้าง Brand ของสินค้า ไม่ว่าในประเทศและต่างประเทศ แทบจะเกือบทุกธุรกิจ อาจจะต้องแบ่งงบประมาณในการสร้าง Brand ด้วย

วันนี้เราเคยสังเกตไหมว่า รายการโทรทัศน์ที่ดังๆ และมีคนดูติดตามมาก มี 2 กลุ่ม คือ ละครไทยกับรายการโชว์ต่างประเทศ ซึ่งเป็นรายบันเทิงที่สะท้อนว่า คนสื่อไทยอาจรวบรัดตัดตอนซื้อรายการต่างประเทศเข้ามาทำเองจะดีกว่า เพราะมีความเสี่ยงต่ำ ไม่ต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องการควบคุมคุณภาพ และที่สำคัญ รับประกันได้แน่ๆ ว่ามันจะฮิต

สำหรับนักการตลาดแล้ว กระแสฟีเวอร์ของฟุตบอลโลกปีนี้ ไม่ได้อยู่ที่การรอลุ้นว่าใครจะเป็นแชมป์โลก แต่หมายถึงการ “วัดมูลค่าผลตอบแทน” ที่ได้รับจากทำการตลาดเกาะเทรนด์นี้ต่างหาก

Global Wrap

เมื่อสามปีก่อนผู้บริหารของบริษัทยักษ์แห่งหนึ่งถามผู้เขียนว่าเทคโนโลยีจะปฏิวัติวงการไหนอย่างรุนแรงที่สุด? คำตอบที่ไม่ต้องคิดก็คือ “การเงินและธนาคาร” ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ “สแควร์ (Square)” (ท่ีวันนี้ธนาคารไทยหลายค่ายก็ออกเครื่องรูดบัตรเครดิตด้วยมือถือแบบนี้ทั้งสิ้น)

ถึงแม้ชีวิตประจำวันและเนื้อหาข่าวของชาวไต้หวัน มักจะมีเรื่องของจีนแผ่นดินใหญ่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ และส่วนใหญ่มักจะเป็นในแง่ที่ไม่ค่อยระรื่นหูเท่าไหร่นัก แต่ในโลกแห่งอี-คอมเมิร์ซ ความสัมพันธ์ระหว่าง จีนและไต้หวัน ในสารบบของเถาเป่านั้นกำลังไปได้สวย!

หลังจากเคยสร้างปรากฎการณ์ “เป็ดเหลืองฟีเวอร์” ใน 13 เมือง จาก 9 ประเทศ ตั้งแต่ปี 2007 และล่าสุดก็ถึงคราวที่คนไต้หวันจะได้ยลโฉมความน่ารักของน้องเป็ดยักษ์ตัวนี้บ้าง โดยตั้งแต่เดือนกันยายนจนถึงสิ้นปี 2013 “เป็ดเหลืองขนาดใหญ่ที่สุดในโลก” ก็ได้ถูกจองตัวเป็นพระเอกในสื่อต่างๆ ของไต้หวันเป็นที่เรียบร้อย

Global Trend

เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าอากาศร้อนๆ ต้องคู่กับเครื่องดื่มเย็น ส่วนใหญ่ที่เห็นการแข่งขันแรงๆ ในเมืองไทย เป็นแค่โปรโมชั่นกระตุ้นยอดขายเพียงเท่านั้น แต่ในต่างประเทศการทำแคมเปญครอบคลุมไปถึงสื่ออื่นๆ ด้วย และสื่อนอกบ้านก็เป็นที่นิยมในการทำแคมเปญเช่นกัน

Snicker เป็นอีกแบรนด์หนึ่งที่หลายคนจับตามองเป็นพิเศษ เวลาออกแคญอะไรใหม่ๆ ว่าแคมเปญนั้นจะสร้างแต่กระแสอย่างเดียว จนลืมคำนึงถึงกระแสสังคมที่ตามมาหรือแปล่า จึงทำให้แบรนด์มีภาพที่ติดลบในสายตาของผู้บริโภคบางกลุ่มอยู่บ้าง

ผู้อ่านไม่ได้ตาฝาดไปหรอก “โค้ก” หรือว่า Coca Cola แบรนด์น้ำดำที่พวกเราคุ้นเคยกันนี่แหละ กำลังจะผลิตยาทาเล็บออกมาขายจริงๆ โดยงานนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง Coca Cola กับ OPI ( Odontorium Products Inc.,) แบรนด์ผู้เชี่ยวชาญด้านยาทาเล็บ ผลิตยาทาเล็บที่ได้รับแรงบันดาลใจในการออกแบบสีจากไลน์เครื่องดื่มของโค้ก

People

เป็นที่คุ้นตาคุ้นตาดีกันอยู่แล้วสำหรับ "สมชัย เลิศสุทธิวงศ์" ซีอีโอ วัย 52 ปี คนล่าสุดของบริษัทแอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด หรือ เอไอเอส

วัชร วัชรพล ผู้บริหารรุ่นที่ 3 ของ "ไทยรัฐ" ก้าวขึ้นคุมบังเหียน “ไทยรัฐทีวี” ที่ถือเป็นก้าวสำคัญของหนังสือพิมพ์หัวสีรายใหญ่กระโดดลงมาเล่นธุรกิจทีวีเต็มตัว

เมื่อ รวิศ หาญอุตสาหะ ทายาทรุ่นที่สามของศรีจันทร์สหโอสถ ตัดสินใจรีแบรนด์ “ผงหอมศรีจันทร์” ผลิตภัณฑ์อายุ 60 ปี ให้กลับมามีชีวิตชีวา เข้าถึงคนรุ่นใหม่ เส้นทางตลาดของสินค้าเก่าแก่ก็เริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง

Editorials

กองบรรณาธิการ Positioning
102/1 ชั้น 2 อาคารบ้านพระอาทิตย์
ถ.พระอาทิตย์
แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร
กรุงเทพฯ 10200
Email  :    positioningmag@gmail.com
Tel : 0-2629-4488 ext. 1241
Fax : 0-2629-4473

PR News

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์
Email  :   pr.positioning@gmail.com

Advertising

ติดต่อฝ่ายขาย  
คุณเฉลิมพล(น็อต) ทิสาลี
Email : Dreamtheater_777@hotmail.com
Tel. : +66 (0) 2629-4488 ext. 1243
Mobile : +66 (0) 81486-0348

Subscription

ติดต่อฝ่ายสมาชิก
คุณวัลลภา สุขใหญ่
Tel. : 0-2629-4488 ext. 1241
Fax : 0-2629-4488